Home Blogs van a.s.r. Hoe GameStop laat zien waarom je je bij beleggen niet door social media moet laten leiden

Hoe GameStop laat zien waarom je je bij beleggen niet door social media moet laten leiden

8 vragen voordat je begint met beleggen 
10 september 2021

Wat je moet doen voordat je gaat beleggen? Vooral niet zomaar luisteren naar tips van influencers en klakkeloos geloven wat je op social media voorgeschoteld krijgt, zegt de AFM (de Autoriteit Financiële Markten). GameStop zorgde begin dit jaar voor veel opwinding, toen berichten op social media tot een enorme run op aandelen leidde. In dit blog geven we je 8 vragen die je jezelf zou moeten stellen als je overweegt te beginnen met beleggen en tips over wat je vooral niet zou moeten doen.

Denk vaker financieel vooruit

Ontvang onze nieuwsbrief met verhalen en tips én maak kans op het boek 'The Happy Financial'

Schrijf je in!
Hoe het begon: GameStop

In januari 2021 verschenen er op het veelgelezen beleggersforum WallStreetBets (onderdeel van de grote Amerikaanse website Reddit) allerlei berichten rondom het beursgenoteerde bedrijf GameStop, een Amerikaanse winkelketen die videogames verkoopt. Met enorme run op het aandeel als gevolg. In twee maanden tijd steeg de koers van $ 17 naar bijna $ 350 per aandeel, om vervolgens weer flink terug te vallen.

Ook Nederlandse beleggers stapten in

De berichten over GameStop bereikten ook Nederlandse beleggers. Die vervolgens ook gretig instapten. Ruim 29.000, voornamelijk jongere beleggers handelden in het GameStop-aandeel. Geen van deze beleggers had daarvoor ooit van GameStop gehoord. Opmerkelijk én zorgwekkend, vindt de AFM. Aanleiding voor de toezichthouder om een onderzoek naar de werkwijze en impact van (financiële) influencers op social media te starten. 

Lees ook: Wat is beleggen en hoe werkt het?

Volop beleggingstips op social media

Dat onderzoek is geen overbodige luxe, want YouTube en Instagram staan vol met filmpjes van mensen die vertellen hoe schathemelrijk ze zijn geworden door bijvoorbeeld in crypto te investeren. Of influencers die een bepaald aandeel de lucht in prijzen. Zeker als een bekend persoon of populaire website zo'n boodschap verspreidt, is de kans groot dat dat impact heeft. Vooral jonge beleggers zijn vatbaar voor dit soort beïnvloeding. Niet verrassend: dit zijn uiteraard ook de mensen die veel gebruik maken van social media. 

Jonge beleggers zijn een makkelijke prooi

Daar schuilt een groot probleem. Want het onderzoek van de AFM maakt duidelijk dat jonge beleggers zich vooral laten leiden door emoties en spanning. In tegenstelling tot oudere, meer ervaren beleggers, die vaak varen op gedegen onderzoek en informatie. Jongeren die in meer risicovolle producten beleggen doen dit vaak uit nieuwsgierigheid. Ook speelt de uitdaging en het competitieve karakter van beleggen voor hen een belangrijke rol. Die argumenten wegen zwaarder dan ‘traditionele’ overwegingen als meer rendement halen of extra vermogen opbouwen, concludeert het AFM. Dat maakt hen in potentie een makkelijke prooi.

Wet- en regelgeving: Verordening Marktmisbruik

Het goede nieuws is dat er regels zijn waar social media aan moeten voldoen voordat ze dit soort berichten de wereld in helpen. Want hoewel vrijheid van meningsuiting een groot goed is, kan het niet zo zijn dat iedereen zomaar advies over beleggen kan geven. Dat is allemaal vastgelegd in de Verordening Marktmisbruik (MAR) en andere wetgeving, zoals de Wft (Wet op het financieel toezicht).  

Meer verhalen en tips?

Ontvang onze nieuwsbrief en maak kans op het boek 'The Happy Financial' van Marjan Heemskerk. Zo denk jij financieel vooruit! 

The Happy Financial Marjan Heemskerk, Tips, Ik denk vooruit, Pensioenen
Duidelijkheid over het beleggingsadvies 

Kort gezegd komt het erop neer dat beleggingsadvies of beleggingsstrategieën altijd objectief gepresenteerd moeten worden. Ook moet duidelijk zijn wat het belang erbij is en of er sprake is van belangenverstrengeling. Op basis daarvan kan de kijker of lezer bepalen hoe geloofwaardig – of juist helemaal niet – de persoon en de tip is. Een cruciaal punt om mee te nemen in de overweging om wel of niet naar iemand te luisteren. Ook het adviseren van producten is aan strenge regels gebonden.

AFM checkt veel, maar niet alle social media

In de praktijk ontbreekt die verplichte disclaimer helaas regelmatig. Veel influencers en social media-accounts hebben wel degelijk een belang bij het verspreiden van beleggingsgerelateerde berichten, meestal omdat ze er geld voor krijgen of omdat ze zelf bepaalde aandelen hebben. Hoewel de AFM social media met behulp van datagedreven modellen continu controleert, is het in de praktijk onmogelijk om alle informatie op fora, chatrooms en andere platformen te checken. Juist daarom is het zo enorm belangrijk om waakzaam te blijven tegenover wat je op social media leest en ziet.

8 vragen die je jezelf moet stellen als je wil beginnen met beleggen

Volgens de AFM is het slim jezelf een aantal vragen te stellen als je op het punt staat te beginnen met beleggen, of een keuze over je portfolio wil maken. Namelijk:

  1. Met welk doel ga ik beleggen?
    Eigenlijk is beleggen alleen verstandig als je een langetermijndoel voor ogen hebt, zoals je pensioen of de studie van je kinderen. Als je doel meer op de korte termijn gericht is (een verbouwing van je huis of een vakantie bijvoorbeeld), is beleggen een minder verstandige keuze. 

  2. Hoe lang kan ik mijn geld missen?
    Voortbordurend op #1: beleggen doe je alleen met geld dat je langer – minimaal 3 tot 5 jaar – kunt missen. 
     
  3. Hoeveel risico wil ik lopen? Hoe erg is het als ik mijn belegde geld verlies?
    Beleggen is niet zonder risico. Je kunt een deel van je inleg, of zelfs je hele inleg verliezen. Beleg daarom alleen met geld dat je kunt missen en denk goed na over het risico dat je wil lopen. Beleg ook niet met geld dat je leent.

  4. Heb ik gecontroleerd of de onderneming bij de AFM onder toezicht staat? 
    Dit is heel eenvoudig te checken in het AFM register

  5. Welke kosten brengt beleggen met zich mee? 
    Dat verschilt per financiële instelling, maar zijn vrijwel altijd een percentage van het door jou belegde vermogen. Ook als het rendement tegenvalt, betaal je deze kosten. 

  6. Begrijp ik waarin ik ga beleggen?
    Een expert hoef je niet te worden, maar je moet wel begrijpen waar je in belegt  – aandelen, obligaties of een combinatie – en welke risico’s daaraan verbonden zijn. Zie #7. 

  7. Heb ik mezelf goed geïnformeerd? 
    We zeiden het al eerder: er is online een overvloed aan informatie te vinden over beleggen. Zorg dat je meerdere sites en bronnen raadpleegt, controleer de betrouwbaarheid en lees de kleine lettertjes goed. 

  8. Doe ik aan risicospreiding? 
    Door je geld over meerdere beleggingen te spreiden, spreid je ook je risico. Ook spreid je risico door niet in één keer in te leggen, maar meerdere keren.  

 

Denk goed na voor je begint met beleggen

Of je gaat beleggen is een beslissing waar je goed over na moet denken. Waarvoor je informatie inwint, met andere mensen praat en zeker ook je toevlucht zoekt tot het internet voor verhalen en ervaringen van anderen. De moraal van het verhaal is dat je daarbij goed in de gaten houdt of de persoon die de informatie geeft enige financiële kennis heeft, en niet stiekem een ander belang heeft bij het verstrekken van de informatie en beleggingstips. Beleggen voor de spanning is per definitie geen goed idee. Ga dan liever bungeejumpen. 

Lees ook: Zo ontdekte Marco dat hij door te beleggen eerder kan stoppen met werken

Inge Abraham en Annelies Heinen

Meer verhalen over Ik denk vooruit