Kleine veranderingen in het gedrag van medewerkers kunnen al bijdragen aan hun duurzame inzetbaarheid. Expert Pauline van Dorssen vertelt hoe motivatie en gedrag hun vitaliteit, gezondheid én werkplezier beïnvloeden. En hoe a.s.r. Vitality daarbij kan helpen.
Pauline van Dorssen, consultant duurzame inzetbaarheid bij a.s.r., vertelt dat duurzame inzetbaarheid samenhangt met of mensen kunnen én willen werken. ‘Het gaat om het vermogen en de motivatie om te werken. Natuurlijk draagt je gezondheid hieraan bij. Maar ook medewerkers met gezondheidsklachten kunnen inzetbaar zijn.’
‘Motivatie is een belangrijke factor bij duurzame inzetbaarheid. Juist bij medewerkers met gezondheidsklachten. Als mensen veel plezier uit hun werk halen, dan zullen ze meer moeite doen om aan het werk te blijven. Daarom heb ik het naast gezondheid graag over vitaliteit. Vitaliteit gaat over motivatie, energie en veerkracht. Vitale mensen weten vaak wat ze waardevol vinden en gaan daar ook voor.’
Vakbekwaamheid en jezelf blijven ontwikkelen zijn volgens Pauline ook belangrijke onderdelen van duurzame inzetbaarheid. ‘Het is belangrijk om de ontwikkelingen in je vakgebied en op de arbeidsmarkt bij te houden. Dat draagt bij aan je toekomstige inzetbaarheid.’
Als je in je werk vooral gemotiveerd raakt door externe factoren – zoals een bonus – dan noemen we dat extrinsieke motivatie. Bij intrinsieke motivatie komt de motivatie juist meer vanuit de persoon zelf, bijvoorbeeld vanuit de drang iets nieuws te leren.
Pauline: ‘Extrinsieke motivatie kost vooral energie, terwijl intrinsieke motivatie energie geeft. Medewerkers met intrinsieke motivatie zijn doelgerichter en energieker. En ze voelen zich vaak fitter en gezonder. Als je meer extrinsiek gemotiveerd bent, doe je vooral dingen omdat het moet. Dat hebben we allemaal in ons werk, maar het gaat om een gezonde balans.’
‘Medewerkers met extrinsieke motivatie ervaren daarnaast minder autonomie in hun werk. Ze zijn veel tijd kwijt met het opvolgen van regels, vermijden van straf en krijgen van beloningen. Extrinsieke motivatie kan daardoor ook voor veel spanning zorgen.’
Als werkgever heb je veel invloed op de intrinsieke motivatie van medewerkers, vertelt Pauline. ‘Dat doe je door te zorgen voor een goede balans tussen taakeisen en hulpbronnen. Ga na of de taken duidelijk zijn en of de hoeveelheid werk haalbaar is. En breng ook de hulpbronnen in kaart: de ontwikkelmogelijkheden, steun en feedback van de leidinggevende en collega’s, en voldoende autonomie en regelruimte. Die factoren zorgen voor meer energie en plezier in het werk.’
‘Het is goed dat werkgevers trainingen en workshops aanbieden op het gebied van duurzame inzetbaarheid. Ga daarbij eerst na of het aanbod aansluit bij de uitdagingen en vragen die zij hebben. Realiseer je wel dat het gedrag van medewerkers na een training niet automatisch verandert als de werkcontext hetzelfde blijft. Ga daarom met elkaar in gesprek over wat zij nodig hebben om het geleerde in de praktijk te brengen.’
Volgens Pauline kun je medewerkers stimuleren om te werken aan een gezonde leefstijl. ‘Mensen zijn vaak best gemotiveerd om te werken aan hun eigen vitaliteit als ze daar zelf inspraak in hebben. Geef dus volop ruimte aan eigen initiatief en geef inspiratie voor gezonde keuzes. Bijvoorbeeld door gezond eten in het bedrijfsrestaurant goedkoper te maken en samen te lunchwandelen. Geef ook ruimte voor sportieve activiteiten, zoals oprichten van een padelteam.’
Pauline wijst erop dat medewerkers pas in beweging komen als ze weten wat ze willen veranderen. ‘Daarom is het belangrijk om die bewustwording met kleine stapjes te stimuleren. Dit kun je doen door medewerkers korte reflectievragen aan te bieden, zodat ze stil staan bij wat hen energie geeft en kost in het werk. a.s.r. heeft hiervoor eMood® ontwikkeld. Bij deze tool krijgen medewerkers elke week 3 korte vragen over hun werkgeluk, vitaliteit en productiviteit. Na dit moment van zelfreflectie, is het mogelijk om op teamniveau te bespreken of er ruimte is voor verbetering en hoe medewerkers daar zelf over denken.’
Een andere tool die ondersteunt bij bewustwording en reflectie is a.s.r. Vitality. Pauline: ‘Dit vitaliteitsprogramma helpt medewerkers op een laagdrempelige manier om te gaan wandelen en bewegen. Via de a.s.r. Vitality‑app kunnen medewerkers ook gezondheidsvragen invullen die inzicht geven in hun fysieke gezondheid, leefstijl en gewoonten. Denk aan vragen over bewegen, voeding en hoe je je voelt, maar ook over roken en drinken. Daarnaast geeft een mentale gezondheidsvragenlijst inzicht in hoe het mentaal met hen gaat.’
Pauline geeft de volgende tips voor werkgevers die gezond gedrag willen stimuleren.
- Zorg voor positief voorbeeldgedrag. Mensen worden voortdurend beïnvloed door hun omgeving. Spreek bijvoorbeeld af dat je elkaar ’s avonds en in het weekend geen mails stuurt. En geef hier als werkgever het goede voorbeeld in. Zo zorg je ervoor dat er geen cultuur van overwerken ontstaat.
- Geef in 1-op-1 gesprekken met medewerkers aandacht aan vitaliteit en heb oog voor de unieke omstandigheden van elke medewerker. Kijk daarbij naar zaken die de duurzame inzetbaarheid kunnen beïnvloeden, zoals of iemand mantelzorg geeft, een hoge werkdruk ervaart of financiële problemen heeft.
- Nodig medewerkers uit om samen met hr en leidinggevenden mee te praten over jullie duurzame inzetbaarheidsbeleid. Denk daarbij aan onderwerpen als vergroten van werkplezier en vitaliteit, verminderen van werkdruk of verbeteren van de werk-privébalans. Organiseer hiervoor bijvoorbeeld een lunchsessie of focusgroep.
- Communiceer binnen je organisatie waarom je vitaliteit belangrijk vindt. En laat ook goede voorbeelden uit je organisatie zien. Laat bijvoorbeeld de directeur vertellen hoe die aan de eigen vitaliteit werkt.
- Zorg voor activiteiten die ook interessant en haalbaar zijn voor collega’s die niet fanatiek sporten. Bijvoorbeeld een wandeltocht naast een hardloopwedstrijd.
- Voer ook binnen teams open het gesprek over vitaliteit. Vraag wat belangrijk is om vitaal te blijven en wat medewerkers daarvoor nodig hebben van zichzelf en van elkaar.
De expert
Pauline van Dorssen is consultant duurzame inzetbaarheid bij a.s.r. In die rol helpt zij klanten met uiteenlopende vraagstukken over duurzame inzetbaarheid en het voorkomen van verzuim van medewerkers. Met als doel dat medewerkers met plezier, vakbekwaam en in goede gezondheid inzetbaar blijven. Daarnaast is Pauline bijzonder lector bij Zuyd Hogeschool van het lectoraat ‘Regie op inzetbaarheid’. Vanuit dit lectoraat doet zij praktijkonderzoek naar hoe medewerkers in de gezondheidszorg regie kunnen nemen, zodat zij duurzaam inzetbaar zijn en blijven.
Door nu goed voor je werknemers te zorgen, draag je bij aan duurzaam werkgeverschap. Zo komen én blijven mensen later graag bij je werken. En altijd werk je mee aan een vitaal werkend Nederland. Daarom regel je niet alleen een tafeltennistafel, maar ook een pensioen en verzuimverzekering. Dan hebben je medewerkers ook meteen toegang tot a.s.r. Vitality. Ontdek tips van onze experts over duurzame inzetbaarheid.