Uit onderzoek van TNO blijkt dat vrouwen met hormonale gezondheidsklachten zichzelf vaak minder productief vinden en vaker verzuimen. Claudia Bouwman, consultant Inkomen en zekerheid bij Loyalis, vertelt hoe je hormonale klachten bij vrouwelijke werknemers herkent en hen hierin kunt ondersteunen.
80% van de werkende Nederlandse vrouwen zegt soms of regelmatig last te hebben van hormonale klachten door hun menstruatie, zwangerschap of overgang. Van deze vrouwen houdt 35% deze klachten verborgen op het werk. Het gaat dan om klachten als vermoeidheid, hoofd- en buikpijn en stemmingswisselingen (TNO, 2025).
Claudia: ‘De overgang is een van de grootste veranderingen in het lichaam van een vrouw en begint meestal tussen het 40e en 45e levensjaar. De bekendste (typische) klachten zijn opvliegers en nachtzweten. Maar ook andere (atypische) klachten komen vaak voor: moeheid, vergeetachtigheid, concentratiestoornissen, slecht slapen, stemmingsklachten, hartkloppingen en spier- en gewrichtsklachten. Bij atypische klachten denken leidinggevenden en zorgprofessionals in eerste instantie vaak aan mentale klachten of overbelasting in plaats van hormonale klachten.’
Vrouwen die regelmatig hormoongerelateerde klachten hebben, ervaren een mindere gezondheid en een verhoogde psychische vermoeidheid (burn-outklachten). Ook verzuimen zij vaker, waardoor hun verzuimpercentage (8,4%) hoger ligt dan bij vrouwen zonder deze klachten (5,8%) (TNO, 2025). De klachten kunnen ook voor ongemakkelijke situaties op de werkvloer zorgen. Bijvoorbeeld door opvliegers, stemmingswisselingen of doorlekken tijdens de menstruatie.
Claudia kreeg zelf ook met overgangsklachten te maken. ‘Ik had atypische klachten, zoals concentratieproblemen, slapeloze nachten en hartkloppingen. Ik koppelde dat niet aan de overgang, want ik had geen last van opvliegers en nachtzweten. De klachten beïnvloedden ook mijn werk. Ik stond met 30 jaar ervaring als trainer voor een groep en ik kreeg het niet voor elkaar om iets uit te leggen. Terwijl ik dat normaal gesproken perfect op een rijtje heb.’
Vrouwen met overgangsklachten hebben een hoger risico om te verzuimen, langdurig uit te vallen en minder betrokken te zijn. ‘Het Nederlandse werksysteem is echt een mannensysteem’, vertelt Claudia. ‘Als vrouw wil je niet onderdoen voor mannen en niet als een zeurpiet gezien worden. Maar als overgangsklachten de overhand nemen, ben je niet meer duurzaam inzetbaar en is de kans op uitval groter.’
Volgens Claudia zijn gezonde voeding en een gezonde leefstijl de basis om met overgangsklachten om te gaan. ‘Krachttraining is bijvoorbeeld belangrijk, omdat in de overgang de spiermassa afneemt. Daarnaast kan hormoontherapie goed werken. Daarbij is het wel belangrijk om eerst te overleggen met een zorgprofessional of dit goed past bij de betreffende vrouw.’
Daarnaast hebben vrouwen in de overgang een hoger risico op ziekten. Claudia: ‘Doordat het hormoon oestrogeen tijdens de overgang daalt, neemt het risico op bijvoorbeeld hart- en vaatziekten, botontkalking (osteoporose) en diabetes toe. Daarom is het voor deze vrouwen extra belangrijk om regelmatig een gezondheidscheck te laten doen.’
Claudia geeft werkgevers deze tips om meer aandacht te geven aan vrouwengezondheid:
- Vraag je bedrijfsarts en arbodienst om hulp. Informeer bijvoorbeeld of een preventief spreekuur voor werknemers mogelijk is bij de bedrijfsarts of een overgangsconsulent.
- Ga het gesprek aan met vrouwelijke werknemers. Vraag wat ze nodig hebben om goed te functioneren en hoe je daarbij kunt helpen. Denk bijvoorbeeld aan later opstarten, thuiswerken of praktische oplossingen, zoals een ruimte om zich even in terug te trekken.
- Geef op beleidsniveau aandacht aan vrouwengezondheid, samen met hr. Zo doorbreek je het taboe op hormonale klachten en creëer je een open en gezonde werkcultuur. Ook als je een mkb-bedrijf hebt zonder hr-afdeling is het belangrijk om hier aandacht voor te hebben.
- Stimuleer een gezonde leefstijl, bijvoorbeeld met a.s.r. Vitality. Met dit programma worden jouw werknemers beloond voor gezonde keuzes, zoals wandelen. Daarnaast kunnen zij via dit programma een gezondheidscheck laten doen. Dan worden waarden gemeten die extra belangrijk zijn voor vrouwen in de overgang: de bloeddruk, het bloedsuiker en cholesterol. Je werknemers krijgen toegang tot a.s.r. Vitality als je een collectieve verzekering van a.s.r. hebt, zoals een WIA-verzekering. Bekijk met welke verzekeringen je mee kunt doen.
- Kijk naar frequent verzuim. Vooral bij vrouwen tussen de 40 en 65 jaar kan dit een signaal zijn van hormonale klachten.
De expert
Claudia Bouwman is consultant Inkomen en zekerheid bij Loyalis, een merk van a.s.r. Ze helpt werkgevers om werknemers inzetbaar en gezond te houden. Ze heeft zich daarnaast uitgebreid in vrouwengezondheid verdiept. Vanuit eigen ervaring weet ze hoe groot de impact van hormonale klachten kan zijn. Daarom zet ze zich in om vrouwengezondheid, waaronder de overgang, beter bespreekbaar te maken op de werkvloer.
a.s.r. helpt organisaties om de financiële, fysieke en mentale fitheid van medewerkers te verbeteren. Bijvoorbeeld met een WIA-verzekering. Hierbij helpen we je niet alleen bij uitval van medewerkers, maar ook met voorkomen van verzuim. Daarnaast vind je in onze Dienstenwinkel een uitgebreid aanbod van preventieve en re-integratiediensten, opleidingen en trainingen. Ook krijgen werknemers toegang tot a.s.r. Vitality, het programma dat gezonde keuzes stimuleert. Zo worden je werknemers nu beloond door te wandelen, zodat ze later vitaal bij je blijven werken. En altijd draag je bij aan een vitaler Nederland.