Ga naar de hoofdinhoud
Home 9 goede vragen over geld die verrassen en verrijken
Elke Wiss, socrates op sneakers, praktisch filosoof, Ik denk vooruit, geld

9 goede vragen over geld die verrassen en verrijken

Een interview met praktisch filosoof Elke Wiss
11 december 2020

Maakt geld gelukkig? Waarschijnlijk zegt je diepgewortelde overtuiging meteen ja of nee. Waarom maakt geld gelukkig? Die vervolgvraag vind je vast lastiger te beantwoorden. Praten over geld is iets wat we over het algemeen niet aanleren in Nederland en daarom niet gewend zijn om te doen. Zonde, want een goed gesprek over geld kan je verrassen en verrijken, met nieuwe inzichten over jezelf en je financiële doelen. Hoe voer je een goed gesprek over geld? En wat zijn goede vragen om te stellen? Praktisch filosoof en auteur van het boek ‘Socrates op sneakers’ Elke Wiss geeft je 9 goede vragen.

Hoe financieel fit ben jij?

Krijg binnen 10 minuten inzicht in je financiële situatie, nu én later. En zet je eerste stap vooruit.

Doe de check
Waarom is praten over geld zo'n taboe?
Nederlandse cultuur

Elke vindt het helemaal niet logisch dat praten over geld zo’n taboe is hier in Nederland. Sterker nog, ze vindt het raar. “Ik denk dat het in onze Nederlandse cultuur zit. We vinden mensen die praten over geld al snel opschepperig. Terwijl in Amerika een van de eerste vijf vragen schijnt te zijn: hoeveel verdien je? Waarop een gangbaar antwoord op het genoemde salaris is: wat lekker voor je zeg, wees er maar trots op!”

'Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg'

“Hier in Nederland zijn we zo niet. Je kunt dat bijvoorbeeld al merken aan onze uitdrukkingenZoals: ‘doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg’, ‘kinderen die vragen worden overgeslagen’ en ‘zuinigheid met vlijt, bouwt huizen als kastelen’. Deze uitdrukkingen dragen bij aan onze aannames over geldDie krijgen we mee van onze ouders, school en maatschappij. Om het taboe ‘praten over geld’ te doorbreken, is een ‘goed gesprek’ van groot belang."

Wat is dan een goed gesprek?

“Een goed gesprek is een gesprek waarbij je aan het eind van het gesprek terugkijkt en denkt: ‘hé, ik heb iets ontdekt over mezelf’ of ‘ik heb een ander perspectief dan dat ik tot nu toe kende’. In een goed gesprek is het belangrijk dat je niet op je stokpaardje zit, maar dat je echt je best doet om een onbekend terrein te verkennen.” 

Welke fouten kun je maken in een goed gesprek? 

“Het gaat denk ik vaak fout op het moment dat je het er niet mee eens bent, en dat je dat ook duidelijk wil laten blijken. Wat we namelijk vaak doen is dat we voortdurend luisteren met de intenties: ‘wat vind ík hiervan’ en ‘wat kan ík hiermee’. We zijn dan geneigd om het verhaal te hangen aan ons eigen kapstokje. Vervolgens gaan we vaak ons verhaal vertellen, of geven we direct advies.” 

Elke legt uit dat praten over jezelf zorgt voor dopamine, de stof die ervoor zorgt dat we ons tevreden en beloond voelen. Niet zo vreemd dus, dat we graag praten over onszelf. “Ook zijn we opgevoed met het idee dat je ‘eigen ik’ heel interessant is, dat je een duidelijke mening moet hebben en dat je die vooral ook moet verkondigen. 

Een snel bedacht advies over de schutting gooien kan in eerste instantie misschien verbindend lijken. Want je denkt de ander te hebben geholpen, maar eigenlijk is het vaak niets meer dan een oppervlakkig gesprek. Je zet de ander niet zelf aan het denken. Je nodigt de ander niet uit om vanuit zichzelf tot een ander perspectief te komen.”

Hoe voer je dan zo'n goed gesprek?

"Wat mij betreft doe je dat door echt op een hele andere manier te luisteren. Dus niet continue bezig te zijn met: ‘wat vind ík hiervan’, ‘wat kan ík hiermee’ en ‘hoe zou ík dit oplossen’. Maar wel met: ‘wat bedoel je precies’, ‘hoe is dat voor jou’ en ‘hoe denk je over deze situatie’. En dan ga je vanzelf vragen stellen."  

Ongemakkelijke vragen

"Goede vragen zijn in het begin vaak ongemakkelijke vragen. Want tot die scherpe vragen, heeft zich altijd automatisch een plaatje afgespeeld dat comfortabel voelde. Maar als de ontvanger de vragen aan durft te gaan, dan worden het langzaam verrijkende vragen. Dan kan je iemand zien opbloeien, zo van: ‘á, verrek, zo heb ik er nog helemaal niet over nagedacht joh’. Maar in eerste instantie roepen goede vragen dus wel wat weerstand op.”

Waarom is een goed gesprek over geld belangrijk?

Volgens Elke mogen we wel wat opener zijn over het onderwerp geld, en zouden we daar dus vaker het gesprek over mogen voeren. “Er zijn zoveel geldproblemen. Zeker nu in deze coronacrisis, denk aan zzp’ers die geen buffer hebben bijvoorbeeld. Of die geen plan bedenken voor later, die op hun 66e denken: ‘o, verdorie, ik wil misschien wel met pensioen’. Als er zo’n taboe over geld heerst, hoe leren we onze kinderen dan goed met geld omgaan?"

In goede vragen zit geen sturing.

Elke Wiss

Klaar voor een goed gesprek over geld?

Het werk van praktisch filosoof Elke Wiss bestaat vooral uit ‘denkvragen’ bedenken. Dit zijn dus geen gemakkelijke vragen zoals: ‘hoeveel verdien je?’, maar onderzoekende vragen die je hersenspinsels echt even aan het werk zetten. Tip vooraf: als iemand zegt ‘ja’ of ‘nee’, is je vervolgvraag altijd ‘waarom?’. En let er ook op dat de ontvanger wel echt ingaat op je vraag. Zo niet, geef dit aan en stel de vraag opnieuw.

9 goede vragen over geld

  1. Maakt geld gelukkig?
  2. Is geld belangrijk?
  3. Wanneer moet je nadenken over later?
  4. Moet je je zorgen maken over later?
  5. Is rijkdom hetzelfde als veel geld hebben?
  6. Kunnen we te rijk zijn?
  7. Mag je trots zijn over hoeveel geld je hebt?
  8. Is het goed om zuinig te zijn?
  9. Wanneer heb je geld genoeg?

Over Elke Wiss

Als praktisch filosoof voert Elke Wiss (1986) denkgesprekken, individueel en in groepen. Ze geeft trainingen, lezingen en workshops in kritisch denken, creativiteit en de kunst van het vragen stellen. Haar bedrijf heet De Denksmederij en is een bureau voor creatief denken en praktische filosofie. In maart 2020 verscheen haar boek 'Socrates op sneakers'; een filosofische gids voor het stellen van goede vragen.

Annelies Heinen

Meer verhalen over Ik denk vooruit

{ "dialog": { "homeItemId" : "42fdf1c1-a8f6-43d1-9dec-ce9c9b829900", "urlChat" : "/api/dialog/Chat/", "urlCM": "/api/dialog/Conversation/", "urlCMReporting": "", "tokenApiEndPoint": "/api/token/get", "feedbackDelay": 2000, "feedbackDelayExtended": 60000, "greeting": [ "\u003cspan style=\"background-color: #ffffff; color: #2a292e;\"\u003eGoedemiddag, welkom bij a.s.r.\u003c/span\u003e", "\u003cspan style=\"background-color: #ffffff; color: #2a292e;\"\u003eStel ons hieronder je vraag. We helpen je graag verder\u003c/span\u003e" ], "regEx": "^[A-Za-z0-9'`‘’\\xC0-\\xD6\\xD8-\\xF6\\xF8-\\xFF!@#$^&()_+/|€,\\.\\-\\s]{0,200}$", "readMore": "Lees meer", "initInputPlaceholder": "Typ je vraag in een paar woorden", "inputPlaceholder": "Typ een reactie of andere vraag", "buttonText": "versturen", "agentDisconnected": "Onze medewerker heeft de chat afgesloten.", "startChat": "Je chat nu met een a.s.r. medewerker", "subjectPrefix": "conversatiestarter", "chatGroupIsOpen": {"KS_HD_C_MIJNASR":true,"PEN_C_IDV2":true,"SCH_Pcl_C_AVP_ASRNL":true,"SCH_Pcl_C_REIS_ASRNL":true,"SCH_Pac_C_ASRNL":true,"SCH_Pdb_C_ASRNL":true,"SCH_Pcl_C_VERKEER_ASRNL":true,"SCH_Pcl_C_BRAND_ASRNL":true,"ARD_C_DB":true,"ARD_C_KLANTADVIES":true,"ZO_C_DAV_SERVICE":true}, "occupiedMessage": "Oeps, al onze medewerkers zijn in gesprek. Een moment geduld alsjeblieft", "promptTitle": "Chat sluiten?", "promptText": "Weet je zeker dat je de chat wilt afsluiten?", "Yes": "Ja", "No": "Nee", "chatAvailable": "Chat met ons", "chatOccupied": "De chat is tijdelijk bezet", "chatOff": "De chat is nu gesloten", "subjects": [ { "iconSrc" : "/-/media/images/asr/asrnl/homepage/toptaak-iconen/verzekering-afsluiten.svg", "title": "Product afsluiten", "chatMessage": "Product afsluiten", "variantA": true, "variantB": true } , { "iconSrc" : "/-/media/images/asr/asrnl/homepage/toptaak-iconen/schade-melden.svg", "title": "Schade melden", "chatMessage": "Schade melden", "variantA": true, "variantB": true } , { "iconSrc" : "/-/media/images/asr/asrnl/homepage/toptaak-iconen/gegevens-wijzigen.svg", "title": "Gegevens wijzigen", "chatMessage": "Gegevens wijzigen", "variantA": true, "variantB": true } , { "iconSrc" : "/-/media/images/asr/asrnl/homepage/toptaak-iconen/fondsen-en-koersen-informatie.svg", "title": "Fondsen en koersen", "chatMessage": "Fondsen en koersen", "variantA": true, "variantB": true } , { "iconSrc" : "/-/media/images/asr/asrnl/homepage/toptaak-iconen/contact.svg", "title": "Contact opnemen", "chatMessage": "Contact opnemen", "variantA": true, "variantB": true } ] } } { "dialogErrorModals": { "firstModal": { "message": "Er is helaas een storing. Onze chatbot loopt vast. Klik op vernieuwen om het nog een keer te proberen. Je gesprek blijft bewaard.", "primaryBtn": { "text": "Vernieuwen" } }, "secondModal": { "message": "Helaas, de storing is er niet mee verholpen. Probeer het later op de dag nog een keer of vul het contactformulier in.", "primaryBtn": { "text": "Naar contactformulier", "href": "/contact" }, "secondaryBtn": { "text": "Melding sluiten" } } } }