Scheiden of uit elkaar
Stop je met samenwonen, beëindig je jullie huwelijk of geregistreerd partnerschap? Dan is het belangrijk om je pensioen goed te regelen. Door nu alvast afspraken te maken, voorkom je straks verrassingen. Misschien is het ook verstandig om na je scheiding extra pensioen op te bouwen.
Wat moet je regelen voor je pensioen?
Soms is het moeilijk om het met elkaar eens te worden als je uit elkaar gaat. Daarom heeft de overheid standaard afspraken bedacht. Deze afspraken gaan over 2 soorten pensioen: pensioen voor jou voor later. Dit noemen we 'pensioen’. En pensioen dat je partner krijgt als jij overlijdt terwijl je nog in dienst bent bij je werkgever. Dit heet partnerpensioen.
De standaard wettelijke afspraken
Scheiden bij huwelijk of geregistreerd partnerschap
Waren jullie getrouwd of hadden jullie een geregistreerd partnerschap? Dan krijgen wij jullie scheiding automatisch door via de Basisregistratie Persoonsgegevens (BRP). Dit is er wettelijk geregeld:
- De ex-partner heeft recht op het partnerpensioen dat tot de scheiding is opgebouwd. Dit heet het ‘bijzonder partnerpensioen’. Had je echter een partnerpensioen dat alleen verzekerd was zolang je in dienst was bij je werkgever? Dan vervalt dat na jullie scheiding.
- De ex-partner heeft recht op uitbetaling van de helft van het pensioen dat tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap is opgebouwd. Dit heet 'verevend pensioen’.
- Jullie mogen hiervan afwijken door samen andere afspraken te maken. Leg deze vast in een echtscheidingsconvenant of akte van beëindiging geregistreerd partnerschap.
Scheiden bij samenwonen
Woonde je samen en gaan jullie uit elkaar? Log in en geef dit aan ons door. Dit is er wettelijk geregeld:
- De ex-partner heeft recht op het partnerpensioen dat tot de scheiding is opgebouwd. Dit heet het ‘bijzonder partnerpensioen’. Had je echter een partnerpensioen dat alleen verzekerd was zolang je in dienst was bij je werkgever? Dan vervalt dat na jullie scheiding.
- Er is géén recht op verevening van pensioen.
- Jullie mogen voor het partnerpensioen hiervan afwijken door samen andere afspraken te maken. Leg deze vast in een akte van beëindiging.
Je mag afwijken van de standaard
Bij samenwonen mag je afwijken van de standaard afspraken over partnerpensioen. Waren jullie getrouwd of hadden jullie een geregistreerd partnerschap? Dan mogen jullie voor het pensioen én het partnerpensioen op verschillende manieren afwijken van de standaard afspraken, bijvoorbeeld:
- Je verdeelt de pensioenen niet. Je houdt dan allebei je eigen pensioen.
- Je deelt het pensioen, maar de één deelt meer dan de ander.
- Je verdeelt over een andere periode: je telt bijvoorbeeld ook de tijd mee dat jullie samenwoonden vóórdat jullie trouwden.
- Je doet allebei afstand van het recht op partnerpensioen. Of één van jullie doet dat wel en de ander niet.
Als je geen eigen afspraken maakt, geldt altijd de wettelijke verdeling. Is dat niet je bedoeling? Leg dan alsnog je afspraak vast.
Stappenplan voor afspraken over pensioen bij scheiden
Stap 1. Verdiep je in de gevolgen van de standaard verdeling
Waren jullie getrouwd of hadden jullie een geregistreerd partnerschap? Dan heeft je ex-partner recht op uitbetaling van de helft van je ouderdomspensioen. Het gaat dan om het pensioen dat je tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap hebt opgebouwd.
Daarnaast heeft je ex-partner recht op het partnerpensioen dat tot de scheiding is opgebouwd. Het recht op opgebouwd partnerpensioen geldt niet alleen voor gehuwden en geregistreerde partners, dit geldt óók voor samenwoners als ze voldoen aan de partnerdefinitie in het pensioenreglement.
Stap 2. Hoe pakt deze standaard verdeling financieel uit?
Heb je alle twee je pensioen opgebouwd en worden de pensioenen standaard verdeeld? Houd dan rekening met leeftijdsverschillen. Ben jij ouder dan je ex-partner? Dan moet je jouw pensioen delen terwijl je nog niet het deel van het pensioen van je ex-partner krijgt. Totdat jouw ex-partner met pensioen gaat, heb je dan misschien niet genoeg pensioen.
Je kunt dit opvangen door extra pensioen op te bouwen.
Stap 3. Maak een voor beiden redelijke afspraak
Wat is redelijk? Een goede financiële balans voor allebei. Hoe regel je dat als één van jullie minder pensioen heeft opgebouwd? Bijvoorbeeld omdat die persoon voor de kinderen zorgde en geen pensioen kon opbouwen.
Willen jullie dan de standaard wettelijke verdeling? Of willen jullie liever iets anders? Pak alle UPO’s erbij of ga naar Mijnpensioenoverzicht.nl. Bekijk alle opgebouwde bedragen. Zet die van jou en je ex-partner naast elkaar. Let ook op welke bedragen er op welke datum beschikbaar komen.
Schrijf daarna allebei op wat je denkt dat eerlijk en redelijk is. Vraag bij je pensioenuitvoerder eventueel een ‘Opgave van de scheidingsaanspraak’ aan. Dan weet je zeker waar je over praat. Vergelijk en bespreek de uitkomst. Dat kan bijvoorbeeld ook met hulp van een scheidingsmediator, -advocaat of -coach. Of met een notaris.
Stap 4. Gebruik onze keuzehulp voor de juiste teksten in je akte
Hebben jullie een verdeling gevonden waar jullie allebei achter staan? Doorloop dan alle vragen van de Keuzehulp. De keuzehulp stelt dan voor jullie de bijbehorende juridische teksten op. Bespreek deze teksten ook met je mediator, advocaat of notaris. Je de kunt de keuzehulp ook samen met hen invullen.
Stap 5. Leg de afspraken vast in een officieel document
Laat een advocaat, mediator of notaris de teksten uit de keuzehulp vastleggen in jullie scheidingsconvenant of beëindigingsakte.
Stap 6. Stuur de afspraken zo snel mogelijk op naar je pensioenuitvoerders
Om jullie afspraken te kunnen uitvoeren, dien je ons deze stukken toe te sturen:
- Aktes of andere bewijsstukken. Zoals een scheidingsconvenant, beëindigingsakte, samenlevingsovereenkomst of huwelijkse voorwaarden.
- Het mededelingsformulier pensioenverdeling. Dit is verplicht als je getrouwd was of een geregistreerd partnerschap had.
Stuur de afspraken binnen 2 jaar naar ons op
Als wij jullie afspraken binnen 2 jaar na jullie scheiding ontvangen dan:
- Krijgen jij en je ex-partner een bevestiging zodra wij jullie afspraken hebben verwerkt in onze administratie
- Zie je de gevolgen van de scheiding in je eerstvolgende Uniform pensioenoverzicht. Heeft je ex-partner afstand gedaan van partnerpensioen? Dan krijg je daar apart bericht van.
De wet gaat veranderen
Rond 2028 komt er een nieuwe wet aan die de verdeling van pensioen bij echtscheiding regelt: de Wet pensioenverdeling bij scheiding (Wvps). Deze wet gaat ervoor zorgen dat het deel van het pensioen en het partnerpensioen worden omgezet in een eigen, zelfstandig pensioen voor de ex-partner. Dit heet conversie. Daardoor worden de ex-partners minder afhankelijk van elkaar. Ze kunnen dan zelf bepalen wanneer het pensioen ingaat.
Veelgestelde vragen over scheiden en pensioen
Door mijn scheiding heb ik te weinig pensioen, hoe los ik dat op?
Na een scheiding kun je er financieel op achteruit gaan. Nu, maar ook later. Wil je straks meer te besteden hebben? Dan zijn er verschillende manieren om extra pensioen op te bouwen. Bekijk de 4 manieren.
Wat als we de afspraken later dan 2 jaar opsturen?
Dan moet je bij pensionering alles wat je hebt afgesproken, zelf uitvoeren. Bijvoorbeeld door elke maand het deel van je ouderdomspensioen over te maken aan je ex-partner.
Wat als ik mijn opgebouwde pensioen niet wil delen met mijn ex-partner?
Wil je niet delen? Dan moet je partner daarmee akkoord gaan. Kom je er samen niet uit en maak je geen afspraken? Dan geldt automatisch de wettelijke verdeling:
- De ex-partner heeft recht op het partnerpensioen dat tot de scheiding is opgebouwd. Dit heet het ‘bijzonder partnerpensioen’. Het partnerpensioen dat alleen verzekerd was zolang je in dienst was bij je werkgever vervalt na scheiding.
- Was je getrouwd of hadden jullie een geregistreerd partnerschap? Dan heeft de ex-partner recht op uitbetaling van de helft van het pensioen dat tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap is opgebouwd. Dit heet 'verevend pensioen.
Wat is conversie?
Bij conversie krijgt je ex-partner een eigen ouderdomspensioen. Daarbij wordt het (deel van het) ouderdomspensioen en het partnerpensioen omgezet in een eigen levenslang ouderdomspensioen voor je ex-partner. De overheid is een wet aan het maken om ‘conversie’ de standaardoplossing te maken bij scheiding. Voorlopig is deze wet er nog niet.
Bij ons is conversie helaas (nog) niet mogelijk. Bij uitvoerders van je andere pensioenen kan het misschien al wel. Je hebt in elk geval toestemming nodig van de pensioenuitvoerder voordat je dit kunt regelen.
Wat als ik opnieuw trouw of ga samenwonen?
Krijg je een nieuwe partner? Dan krijgt deze nieuwe partner ook recht op partnerpensioen, maar door de scheiding kan dit wel minder zijn als er door de scheiding bijzonder partnerpensioen voor je ex-partner is afgesplitst. Meer weten, bekijk: Trouwen en samenwonen.
Hebben jullie voorbeelden van hoe anderen het geregeld hebben?
Scheiden en pensioen enkele voorbeelden
In onze brochure over scheiding en pensioen vind je rekenvoorbeelden. Download onze brochure over scheiden en pensioen
Heb je vragen?
Neem dan contact met ons op. We helpen je graag.