Ga naar de hoofdinhoud
Home cem komt uit een arm gastarbeidersgezin
Cem Kaya, beleggen, sparen, islam

Cem (42) komt uit een arm gastarbeidersgezin

"Mijn ouders leerden me om niet méér uit te geven dan je hebt."
27 mei 2021

Cem (42 jaar) is opgegroeid in een arm gezin. Dat betekende: weinig speelgoed en zakgeld en geen dure sneakers. Ook op schoolreisje kon hij niet altijd mee. Hoewel dit hem weleens verdrietig maakte of schaamte gaf, plukt hij van de ervaringen in zijn jeugd nu de vruchten. Hij heeft geleerd om bewust met geld om te gaan. In dit interview vertelt Cem over zijn relatie met geld en het opbouwen van vermogen. Ook speelt zijn geloofsovertuiging mee in zijn keuzes rondom sparen en beleggen.

De inhoud van dit blog is in december 2023 op sommige plekken aangepast, o.a. vanwege de huidige economische situatie.

Direct aan de slag met beleggen

Geld opzijzetten dat je niet gelijk nodig hebt en direct aan de slag met jouw financiële doelen of je pensioen?

Ontdek beleggen bij a.s.r.
Geboren in Haaksbergen, getogen in Leeuwarden 

Cem is dit jaar negen jaar gelukkig getrouwd met zijn vrouw Kadriye. Met veel plezier wonen zij met hun twee dochtertjes – Miray van bijna zeven en Belinay van bijna drie – in  Leeuwarden. Hij prijst zichzelf dolgelukkig met zijn gezin. “Ik ben een grote bofkont,” zegt hij met een lach op zijn gezicht.

“Ik ben geboren in Haaksbergen. Eind jaren '60 verhuisde mijn vader samen met mijn moeder en oudste zus daarnaartoe vanuit Turkije, om als gastarbeider in een textielfabriek te werken. Ruim 10 jaar later kreeg hij werk in Leeuwarden, in een metaalfabriek. Daarom verhuisde ik met mijn ouders, broer en zussen die kant op.”

Niet meer geld uitgeven dan dat je hebt 

Van huis uit heeft Cem naar eigen zeggen niet veel meegekregen over hoe je met geld moest omgaan. Toch kreeg hij onbewust wel iets mee. "Een gezegde dat bij ons thuis regelmatig viel is ‘Ayağını yorganına göre uzat’. In het Nederlands: ‘je moet je voeten niet langer strekken dan je deken lang is’. Dat betekent dat je je aanpast aan je beschikbare middelen en niet meer geld moet uitgeven dan dat je hebt”, legt Cem uit.

Opgroeien in een arm gezin

Cem vertelt dat hij uit een arm gezin komt. “Na jarenlang als gastarbeider gewerkt te hebben, raakte mijn vader arbeidsongeschikt. In die tijd was ik een tiener. Vanaf dat moment moest hij – en wij – leven van een WAO-uitkering. Mijn moeder verdiende niet veel als schoonmaakster. Omdat ze geen opleiding had en geen Nederlands sprak, waren er weinig andere mogelijkheden.”

Niet op schoolreisje

Doordat de meeste andere kinderen via hun ouders ‘genoeg’ geld te besteden hadden, was het vroeger niet altijd makkelijk voor Cem. “Er zijn momenten die mij sterk zijn bijgebleven. Zo weet ik nog goed dat ik in groep acht zat en er een schoolreisje werd georganiseerd. Voor 100 gulden mocht je mee. Hoewel ik heel graag mee wilde, heb ik dat geld niet eens gevraagd aan mijn ouders. Ik wist dat zij dat niet te besteden hadden. Op school durfde ik dat uit schaamte niet te zeggen en verzon daarom iets anders als reden”, blikt Cem terug.

Eigen geld verdienen

Toen Cem op de middelbare school zat, nam hij een bijbaantje als krantenbezorger. Zo kwam hij voor het eerst in aanraking met het hebben van eigen geld. Op 16-jarige leeftijd ruilde hij de kranten in voor pizza’s. Cem: “Met het geld dat ik verdiende kon ik eindelijk, net als veel anderen in mijn omgeving, eens mooie schoenen of kleding kopen. Thuis leverde dat weleens een discussie op. Het ging namelijk heel erg tegen mijn vaders principes in. Dat is ook niet zo gek als je je bedenkt dat hij niet eens altijd schoenen had toen hij opgroeide.”

Door de verhalen van zijn vader, leerde Cem dat het hebben van geld niet vanzelfsprekend is en je bewust moet omgaan met je geld. Maar ook dat de waarde ervan voor iedereen sterk kan verschillen. Dit hoopt Cem mee te geven aan zijn twee dochters.

Leren in de praktijk 

Na de middelbare school heeft Cem de mbo-opleiding Economie en Administratie gevolgd. “Ik was absoluut geen studiebol! Leren uit boeken was niets voor mij. Leren in de praktijk daarentegen wel; dat ging me goed af. Na mijn mbo-opleiding ben ik daarom niet gaan doorstuderen, maar gaan werken”, vertelt Cem. Ondertussen werkt hij alweer 12,5 jaar lang met veel plezier bij een financiële instelling, waar hij momenteel als servicemedewerker het klantcontact verzorgt.

Vermogen opbouwen voor later
Regels vanuit het geloof

Door zijn opvoeding is Cem altijd bewust met zijn geld omgegaan. “Vanaf het moment dat ik werkte, heb ik altijd geld gespaard. De islam schrijft voor geen rente te betalen of te ontvangen. Daarom liet ik mijn spaargeld in de eerste jaren gewoon op een betaalrekening staan. Zodra ik mijn geld op een spaarrekening zou zetten, zou ik daar rente over ontvangen”, legt Cem uit. “Tegenwoordig heb ik tóch maar een deel van mijn geld op een spaarrekening staan, omdat het veiliger voelt." 

Waarom schrijft de islam deze regel voor?

Voordat Cem deze vraag beantwoordt, wil hij benadrukken dat hij geen theoloog is. “Ik kan je alleen vertellen wat ík van de regel weet en hoe ík deze persoonlijk benader. De regel is met name bedoeld om woekeren te voorkomen. In andere woorden: dat de positie van degene die geld moet lenen wordt misbruikt door degene die het geld uitleent.”

Tóch een hypotheek afsluiten

Ook heeft Cem er bewust voor gekozen om een woning te kopen, daarvoor een hypotheek af te sluiten en dus rente te betalen. “Ik heb mijn eerste huis gekocht omdat mijn maandelijkse hypotheeklasten lager waren dan de maandelijkse huurlasten. Mijn huidige woning heb ik gekocht omdat mijn oude woning voor mijn gezin te klein was. Omdat het eigenlijk in strijd is met de islam zit ik soms wel met een schuldgevoel. Zowel de hypotheekrente als mijn schuldgevoel probeer ik te beperken door extra af te lossen op de hypotheek. Zo betaal ik over de gehele periode minder rente.”

Lees ook: Babette (35): “Extra aflossen op mijn hypotheek voelt zo veel lekkerder dan die nieuwe jeans”

Wat zegt de islam over beleggen volgens jou?

“De islam schrijft voor dat beleggen is toegestaan, maar wel onder bepaalde voorwaarden. Zo mag je niet door te beleggen investeren in iets wat ‘fout’ is, zoals wapens, alcohol en tabak. Eigenlijk wil de islam dat dingen die schadelijk worden geacht voor de maatschappij niet worden gestimuleerd, daar komt het op neer.”

Wil je meer weten over waar a.s.r. vermogensbeheer wel en niet in belegt? Lees het Duurzaamheidsbeleid.

Beleg je zelf ook? 

“Ik weet dat mijn pensioenpremie die ik via mijn werkgever betaal wordt belegd.” Cem denkt er weleens over na om te beginnen met beleggen, maar doet dit momenteel bewust niet. “Ik heb de afgelopen jaren gespaard voor grote uitgaven en de toekomst van mijn kinderen. Het geld dat ik hiervoor opzijgezet heb, is voldoende. Door mijn geld te beleggen, kan mijn inleg meer waard worden, maar ook minder. Dat risico wil ik niet lopen met dit geld.”

Lees ook: Beginnen met beleggen: 7 tips van beleggingsexpert Janneke Willemse

Beleggen brengt risico’s en kosten met zich mee. Je kunt (een deel van) je inleg verliezen.
De beleggingsonderneming a.s.r. Vooruit is onderdeel van a.s.r.

Annelies Heinen

Meer verhalen over Ik denk vooruit

{ "dialog": { "homeItemId" : "42fdf1c1-a8f6-43d1-9dec-ce9c9b829900", "urlChat" : "/api/dialog/Chat/", "urlCM": "/api/dialog/Conversation/", "urlCMReporting": "", "tokenApiEndPoint": "/api/token/get", "feedbackDelay": 2000, "feedbackDelayExtended": 60000, "greeting": [ "\u003cspan style=\"background-color: #ffffff; color: #2a292e;\"\u003eGoedenacht, welkom bij a.s.r.\u003c/span\u003e", "\u003cspan style=\"background-color: #ffffff; color: #2a292e;\"\u003eStel ons hieronder je vraag. We helpen je graag verder\u003c/span\u003e" ], "regEx": "^[A-Za-z0-9'`‘’\\xC0-\\xD6\\xD8-\\xF6\\xF8-\\xFF!@#$^&()_+/|€,\\.\\-\\s]{0,200}$", "readMore": "Lees meer", "initInputPlaceholder": "Typ je vraag in een paar woorden", "inputPlaceholder": "Typ een reactie of andere vraag", "buttonText": "versturen", "agentDisconnected": "Onze medewerker heeft de chat afgesloten.", "startChat": "Je chat nu met een a.s.r. medewerker", "subjectPrefix": "conversatiestarter", "chatGroupIsOpen": {"KS_HD_C_MIJNASR":false,"PEN_C_IDV2":false,"SCH_Pcl_C_AVP_ASRNL":false,"SCH_Pcl_C_REIS_ASRNL":false,"SCH_Pac_C_ASRNL":false,"SCH_Pdb_C_ASRNL":false,"SCH_Pcl_C_VERKEER_ASRNL":false,"SCH_Pcl_C_BRAND_ASRNL":false,"ARD_C_DB":false,"ARD_C_KLANTADVIES":false,"ZO_C_DAV_SERVICE":false}, "occupiedMessage": "Oeps, al onze medewerkers zijn in gesprek. Een moment geduld alsjeblieft", "promptTitle": "Chat sluiten?", "promptText": "Weet je zeker dat je de chat wilt afsluiten?", "Yes": "Ja", "No": "Nee", "chatAvailable": "Chat met ons", "chatOccupied": "De chat is tijdelijk bezet", "chatOff": "De chat is nu gesloten", "subjects": [ { "iconSrc" : "/-/media/images/asr/asrnl/homepage/toptaak-iconen/verzekering-afsluiten.svg", "title": "Product afsluiten", "chatMessage": "Product afsluiten", "variantA": true, "variantB": true } , { "iconSrc" : "/-/media/images/asr/asrnl/homepage/toptaak-iconen/schade-melden.svg", "title": "Schade melden", "chatMessage": "Schade melden", "variantA": true, "variantB": true } , { "iconSrc" : "/-/media/images/asr/asrnl/homepage/toptaak-iconen/gegevens-wijzigen.svg", "title": "Gegevens wijzigen", "chatMessage": "Gegevens wijzigen", "variantA": true, "variantB": true } , { "iconSrc" : "/-/media/images/asr/asrnl/homepage/toptaak-iconen/fondsen-en-koersen-informatie.svg", "title": "Fondsen en koersen", "chatMessage": "Fondsen en koersen", "variantA": true, "variantB": true } , { "iconSrc" : "/-/media/images/asr/asrnl/homepage/toptaak-iconen/contact.svg", "title": "Contact opnemen", "chatMessage": "Contact opnemen", "variantA": true, "variantB": true } ] } } { "dialogErrorModals": { "firstModal": { "message": "Er is helaas een storing. Onze chatbot loopt vast. Klik op vernieuwen om het nog een keer te proberen. Je gesprek blijft bewaard.", "primaryBtn": { "text": "Vernieuwen" } }, "secondModal": { "message": "Helaas, de storing is er niet mee verholpen. Probeer het later op de dag nog een keer of vul het contactformulier in.", "primaryBtn": { "text": "Naar contactformulier", "href": "/contact" }, "secondaryBtn": { "text": "Melding sluiten" } } } }