Personeelstekort, vergrijzing, krapte op de arbeidsmarkt, hoge werkdruk en hoge verzuimcijfers. Duurzame inzetbaarheid en vitaliteit krijgen steeds meer aandacht van werkgevers. Hoe ervaren werknemers dat? En vooral, hoe gaan zij ermee om?
We vroegen 2 collega’s van Haak Solutions, een technisch maakbedrijf in het Friese Gorredijk, om elkaar te interviewen. In dit artikel stelt hoofd inkoop Jan Siebe Veenstra (58 5 jaar bij Haak) de vragen. Collega computer-metaalbewerker Richard de Vries (41, 25 jaar bij Haak) geeft antwoord.
‘Ik ben bij Haak begonnen met een basis metaalopleiding toen ik 17 was en werk er nu al 25 jaar. Als CNC-frezer maak ik met computergestuurde freesmachines onderdelen voor de machines die we produceren. Dat zijn eigenlijk iedere dag andere onderdelen. Ik programmeer de machines, stel alles in en laat de machine 's avonds en 's nachts het materiaal verwerken. Als ik de volgende dag weer begin, is alles klaar.’
‘We begonnen aan de overkant en hebben hier een aantal loodsen bijgebouwd. In eerste instantie richtten we ons vooral op plaatwerk. Eigenaar Freddy Haak nam het bedrijf over en trok nieuwe klanten aan. Daardoor kwam er steeds meer montage bij. De machines werden ook steeds geavanceerder en computergestuurd. We kregen extra opleiding om met die techniek om te gaan.’
Freerk Tuinenga, consultant duurzame inzetbaarheid bij a.s.r, reageert op het gesprek van de collega’s. ‘Het jubileum van Richard (25 jaar in dienst) verdient natuurlijk een feestje. Maar niet alleen jubilea en successen moet je vieren op de werkvloer. Ook fouten verdienen aandacht. Fouten vieren betekent dat je durft toe te geven dat je kunt leren. Dit is belangrijk voor zelfvertrouwen en de sfeer op de werkvloer. Het voorkomt stress en het gevoel van constante controle. Dit hoort ook bij het behouden van duurzame inzetbaarheid.’
‘Op een bepaald moment dacht ik: de machines worden ouder, ik wil misschien ook wel eens iets anders proberen. Na een gesprek met Freddy bleek dat er nieuwe machines zouden komen, waar ik mee kon werken. Werken met de nieuwe machines, doe ik nu al 3 jaar. Het blijft een leuke uitdaging. Computers vergemakkelijken het werk, maar je moet nog steeds de volgorde en het benodigde gereedschap bepalen.’
‘Ja, ik deed altijd aan korfbal en zaalvoetbal. Toen ik hier op mijn 17e begon, woog ik 65 kilo. Maar na verloop van tijd, kregen andere interesses de overhand. Uitgaan, roken en een auto... op een gegeven moment woog ik meer dan 100 kilo en kreeg maagproblemen. De ommekeer kwam toen ik een foto van mezelf zag na een boottocht met vrienden…’
‘Een slanke man, dat was mijn collega. En daarnaast een klein, dik mannetje. Dat was ik. Toen dacht ik: het moet anders. Ik heb radicaal de knop omgezet. Door de maagproblemen stopte ik al eerder met drinken en roken. En ik ben veel meer gaan sporten.’
‘Klopt. De fietstocht naar werk duurt ongeveer 20 minuten. Niet-elektrisch, nee! Ik heb een gewone fiets voor woon-werkverkeer en daarnaast mountainbike ik veel. Ik gebruik wel de auto om naar de start van een lange mountainbike ritten (+200 kilometer) te rijden. Dat kan door heel Nederland, dus de auto pakken is dan wel nodig.’
‘Misschien moeten we ze foto's laten zien van vroeger en nu. Er zijn mensen die, net als ik, slank begonnen en nu niet meer onder die noemer vallen. Dat ligt niet aan hier, maar aan de luxe die we tegenwoordig ervaren. Denk aan telefoons waar je de hele dag naar kijkt en waarmee je je afsluit van je omgeving, zelfs op het werk. Je besteedt een groot deel van je leven aan werk. Het is goed om daar ook iets aan te koppelen voor je vitaliteit. Fietsen naar het werk helpt al. Stoppen met roken of wandelen tijdens de pauze. Dat kunnen we ook als personeel met elkaar oppakken. Routes plannen, misschien zelfs een soort speurtocht met prijzen.’
‘Zeker. Maar ik denk eerder aan een sportprogramma zoals dat van Wilfried de Jong, vroeger op tv, Holland Sport. Daar zetten ze toen 2 mensen naast elkaar op racefietsen op rollen. Het idee is om op die manier een speelgoedpaardje in beweging te krijgen. Wie het hardst fietst en het volhoudt, wint. Natuurlijk moeten we dan wel wat aanpassen als Freddy meedoet, want hij was vroeger professioneel wielrenner.’
Tuinenga benadrukt bij duurzame inzetbaarheid ook het belang van autonomie en competentie. ‘Autonomie betekent dat je regie hebt over wat je doet. Het gevoel: ik beslis mee en dat wordt erkend door mijn werkgever. Het is goed als de werkgever beseft dat medewerkers vaak de oplossing voor een probleem hebben. Competentie is ook belangrijk: zit iemand wel op de juiste plek? Bij Richard is dat zeker het geval, hij ziet zichzelf nog wel 25 jaar bij Haak werken. Maar wat als iemand dat niet ziet? Initieer daarover een gesprek. Waar ziet iemand zichzelf over 5 of 10 jaar staan? Soms betekent dat ook afscheid nemen, zonder de inzetbaarheid van de medewerker of collega te schaden.’
‘Nee, hoeft niet. We vieren 2 keer per jaar jubilea. Voor de bouwvak en aan het einde van het jaar. Nu ben ik aan de beurt, samen met een collega. Dan moet je naar voren komen en houdt Freddy een praatje. Hij weet wel wat meer over mij, want ik kom hem ook wel eens privé tegen.’
‘Maakt me niet zoveel uit. Maar nog 25 jaar? Het kan, ik ben 42. Het werk is afwisselend. Ik voel me fit. Ik zie geen reden waarom niet.’
Werknemers zijn een onmisbare schakel binnen jouw organisatie. Door de arbeidskrapte is het extra belangrijk om goed voor hen te zorgen. Zo houd je je huidige personeel duurzaam inzetbaar en vitaal en ben je een aantrekkelijke werkgever voor nieuw talent. Dat kan met goede arbeidsvoorwaarden die de fysieke, mentale én financiële fitheid stimuleren. Denk aan een passend salaris en pensioen, tools voor financieel inzicht zoals ‘Ik denk vooruit’ en een gezondheidsprogramma zoals a.s.r. Vitality. Daarnaast helpen wij je graag bij duurzame inzetbaarheid en verzuimpreventie met onze preventieve diensten. Ga voor al onze zakelijke producten en diensten naar asr.nl/zakelijk.